ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی علم ردیف نمودن دندانهاست. ارتودنسی نخستین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی و دومین تخصص ایجاد شده در کلیه رشته های پزشکی می باشد.فلسفه درمان های ارتودنسی کاهش و یا رفع ناهنجاری های دندانی- فکی یا مال اکلوژن می باشد. اکلوژن عبارتست از روابط و نحوه قرارگیری دندانها و فکین نسبت به یکدیگر که به موارد غیر طبیعی آن مال اکلوژن گفته می شود. دلایل مال اکلوژن موقعیت ناصحیح دندانها، فکین و یا درجاتی از هر دو می باشد.
سوالی که در زمینه ی ارتودنسی برای هر کسی پیش از هر سوال دیگری ایجاد می شود این است که اساسا ارتودنسی چیست؟ در چه مواقعی ما نیاز به ارتودنسی داریم و در نهایت مراحل انجام یک ارتودنسی موفق و صحیح چگونه است؟ بعد از این مراحل و بعد از آنکه بیمار به پاسخ سوالات خود رسید می خواهد بداند که بهترین متخصص ارتودنسی کیست و هزینه ی ارتودنسی چقدر است؟ البته ما برای هر کدام از این سوالات سعی می کنیم مقاله ای جداگانه تهیه کنیم و هر کدام را کاملا برای شما توضیح دهیم تا دیگر بی هیچ نگرانی و بدون داشتن ابهام و سوالی در این زمینه نسبت به اصلاح طرح لبخند خود بپردازید.
ارتودنسی شاخه ای از دندانپزشکی است که دندان ها و فک هایی را که در جای نامناسبی قرار می گیرند اصلاح می کند. دندان هایی که در جایگاه نامناسبی قرار می گیرند و شکل نامتعارفی دارند مشکلات بهداشتی مختلفی ایجاد می کنند. تمیز نگه داشتن دندان ها سخت تر می شود. بیماری که دندان های نامرتبی دارد در معرض خطر ابتلا به پوسیدگی دندان و بیماری های پریودنتال قرار دارد. این وضعیت به دندان هایی که مسئول جویدن غذا هستند فشار بیشتری وارد می کند و متعاقبا در طولانی مدت عوارض مختلفی به جا می گذارد از جمله:
  • پوسیدگی دندانها
  • مشکلات لثه ای
  • خوب جویده نشدن دندانها و مشکلات گوارشی
  • سردرد
  • مشکلات TMJ
  • احساس درد درگردن، شانه و پشت
  • همچنین دندان های کج و نامرتب به زیبایی ظاهر شخص آسیب می زند.

    مزایای ارتودنسی

    لبخند زیبا و جذاب اعتماد به نفس را تقویت می‌کند و مشکلات دندانی را درمان می کند؛ از این گذشته دندان‌های مرتب رعایت بهداشت دهان و دندان را آسان‌تر می‌کند و عملکرد فک را بهبود می‌بخشد. به علاوه احتمال آسیب دیدن دندان‌های منظم هنگام ورزش کردن یا در صورت بروز سانحه کمتر است.

    روش‌های متداول ارتودنسی

    ارتودنسی ثابت

    بریس‌های استاندارد از سیم‌ها و براکت‌های فلزی تشکیل می‌شود که روی دندان‌ها ثابت می‌شود تا آنها را با اعمال نیرو به سمت موقعیتی بهتر هدایت کند. جابجا کردن دندان‌ها فرایندی زمان‌بر است و سیم‌ها و براکت‌ها باید به طور منظم توسط متخصص دستکاری و تنظیم شود.

    بریس سرامیکی جایگزینی شفاف برای بریس فلزی است و چون همرنگ دندان است جلب توجه نمی‌کند. بریس سرامیکی از مواد شیشه‌ای نیمه‌شفاف ساخته می‌شود، براکت‌ها لک نمی‌شود و تغییر رنگ نمی‌دهد، بریس تا پایان درمان ظاهر اولیه خود را حفظ می‌کند.

    ارتودنسی دیمون

    ارتودنسی دیمون از تکنولوژی متفاوتی بهره می‌گیرد، سازو کار لغزشی کشویی، جایگزین براکت‌های سیمی معمول و کش می‌شود. در نتیجه درمان کوتاه‌تر و مراحل آن سریع‌تر می‌شود، بیمار در طول درمان راحت‌تر است. سیستم دیمون نیروهای قوی‌تری را به دندان‌هایی وارد می‌کند که بی نظمی آنها شدیدتر است. از آنجایی که بخش‌های سرامیکی و استیل ضدزنگ وضوح کمتری دارند، بیمارانی که نگران نظر اطرافیان درباره انجام دادن ارتودنسی هستند، ارتودنسی دیمون را ترجیح می‌دهند.

    ارتودنسی لینگوال

    تعداد قابل توجهی از مراجعین ارتودنسی بزرگسالانی هستند که ترجیح می‌دهند اطرافیان متوجه تحت درمان بودن ایشان نشوند و بتوانند روابط اجتماعی خود را بدون مشکل دنبال کنند. بنابراین جای تعجب ندارد که محبوبیت روش‌های ارتودنسی نامرئی در میان بزرگسالان و نوجوانان رو به فزونی است.

    وسایل ارتودنسی لینگوال (Lingual) پشت دندان‌ها قرار داده می‌شود و بنابراین عملاً نامرئی است. سازو کار ارتودنسی لینگوال (پشت زبانی) و ارتودنسی فلزی یکسان است، با این تفاوت که سیم‌کشی این بار پشت دندان است. عادت کردن به بریس لینگوال زمان بیشتری می‌برد و هزینه آن نیز به دلیل ساخت سفارشی آنها بالاتر است، اما گزینه بهتری برای بیمارانی است که به هر دلیلی نمی‌خواهند دیگران متوجه درمان ارتودنسی‌شان بشوند.

    ارتودنسی نامرئی

    پلاک شفاف ارتودنسی نامرئی به تدریج دندان‌ها را به سمت موقعیت بهتر حرکت می‌دهد. در این روش از مجموعه پلاک‌های پلاستیکی شفافی استفاده می‌شود که به خوبی روی دندان می‌نشیند. به جای آن که سیم‌ها هر چند هفته یک بار سفت شود، پلاک جدیدی در اختیار بیمار قرار داده می‌شود تا دندان‌ها به تدریج مرتب شود. البته بیمار باید به طور تمام وقت به جز هنگام غذا خوردن، مسواک زدن یا نخ کشیدن از پلاک استفاده کند. پلاک زمانی دندان‌ها را صاف می‌کند که روی آنها قرار داده شود.

    ارتودنسی متحرک

    متخصصین ما گاهی ارتودنسی متحرک را برای اصلاح اختلال‌های بایت و تاثیر بر رشد فک کودکان و انواع پلاک نگهدارنده توصیه می‌کنند. زمانبندی و مهارت در استفاده از ارتودنسی متحرک شرط لازم موفقیت درمان است، بنابراین دندانپزشک توصیه‌های لازم برای استفاده از بریس را به والدین کودک اطلاع می‌دهد. اگر چه بیمار می‌تواند پلاک ارتودنسی متحرک را از دهان خارج کند، اما ارتودنسی متحرک زمانی نتیجه‌بخش است که طبق دستور دندانپزشک از آن استفاده شود. امروزه وسایل متحرک پیشرفته‌تری برای نوجوانان و بزرگسالان در دسترس است.

    جراحی فک

    اگر ناهماهنگی اسکلتی شدید باشد، اصلاح وضعیت دندان‌ها به تنهایی برای رسیدن به نتیجه مطلوب کافی نیست. در این شرایط جراحی اختلال فک را اصلاح می‌کند. جراحی فک نیز مانند هر جراحی دیگری با عوارضی همراه است. جراح دهان و فک این عوارض احتمالی  و عوارض سیم کشی دندان را به تفصیل به بیمار اطلاع می‌دهد.

    انواع درمانهای ارتودنسی چه مزیتهایی نسبت به هم دارند؟

    درمانهای ارتودنسی به 2 گروه کلی تقسیم می شود. یک گروه از درمانهای ارتودنسی برای تصحیح دندانها است و یک گروه از درمانها برای رفع ناهنجاری فکی می باشد که در هر نوع از درمان ها نیاز به دستگاه مخصوصی برای رفع ناهنجاری می باشد. در صورتی که بیمار دارای ناهنجاری دندانی و یا فکی به موقع مراجعه نماید و همکاری خوبی داشته باشد، می توان مشکلات بیمار را به راحتی با ارتودنسی درمان نمود ولیکن اگر بیمار به موقع مراجعه ننماید و همکاری خوبی در حین درمان ارتودنسی نداشته باشد و یا شدت ناهنجاری فکی بسیار زیاد باشد، ممکن است نیاز به جراحی فک برای رفع مشکل فکی وجود داشته باشد. در اینگونه موارد ابتدا بیمار تحت درمان ارتودنسی قرار می گیرد و بعد از آن تحت جراحی واقع می شود.

    پلاک نگهدارنده

    بریس و سیم‌کشی پس از اتمام دوره فعال درمان خارج می‌شود و مرحله نگهداری یا استفاده از ریتینر شروع می‌شود. از پلاک نگهدارنده یا ریتینر برای نگه داشتن دندان در وضعیت جدید استفاده می‌شود تا استخوان، لثه‌ها و عضله‌ها به موقعیت جدید عادت کنند.
    بیمار باید طبق دستور از ریتینر استفاده کند، در غیر این صورت دندان‌ها به حالت اولیه برمی‌گردند و درمان ارتودنسی بی‌فایده می‌شود. متخصص مدت زمان استفاده از پلاک نگهدارنده را تعیین می‌کند. زمانبندی برای تمام بیماران یکسان نیست و در بعضی موارد استفاده دائمی از ریتینر توصیه می‌شود. در بعضی موارد در کنار پلاک نگهدارنده متحرک یا به جای آن سیم‌های فلزی باریکی به سطوح داخلی دندان‌های پیشین متصل می‌شود.
    مرحله نگهدارنده بخش مهمی از درمان ارتودنسی است و نباید اهمیت آن را دست کم گرفت. به خاطر داشته باشید که نگهدارنده را باید در دهان نگه دارید تا دندان‌ها مرتب باقی بمانند. توصیه‌های مربوط به این مرحله عبارت است از:
    • پلاک نگهدارنده را بعد از هر وعده غذایی تمیز کنید.
    • تمام قسمت‌های پلاک را با مسواک تمیز کنید.
    • از پلاک مراقبت کنید.
    • احتمال گم کردن ریتینر بسیار بالا است، بنابراین پس از خارج کردن آن از دهان، آن را در محفظه مخصوص قرار دهید.

    هزینه ارتودنسی

    هزینه های درمان ارتودنسی به عوامل زیادی بستگی دارند. با این وجود این هزینه‌ها معمولا به صورت یکجا پرداخت نمی‌شوند. حتما در جلسه اول مشاوره با متخصص ارتودنسی درباره نحوه پرداخت هزینه‌ها صحبت کنید. این عوامل عبارتند از:
    • نوع درمان
    • طول مدت درمان
    • میزان به هم ریختگی دندان‌ها
    • نیاز به درمان‌های جانبی مانند جراحی فک در کنار ارتودنسی
    • دستمزد متخصص


    فلسفه ارتودنسیآموزش ارتودنسی

    فلسفه ارتودنسی

    ارتودنسی (به انگلیسی orthodontics)‏ یکی از ۱۳ تخصص رشته دندانپزشکی است. این کلمه مرکب است از دو واژه لاتین "ارتو" به معنای راست و درست و "ادوس"  یا مشتق آن "دنس" به معنای دندان. ارتودنسی اولین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی و دومین تخصص ایجاد شده در کلیه رشته های پزشکی می باشد. 

    فلسفه درمان های ارتودنسی کاهش و یا رفع ناهنجاری های دندانی- فکی یا مال اکلوژن می باشد. اکلوژن عبارتست از روابط و نحوه قرارگیری دندانها و فکین نسبت به یکدیگر که به موارد غیر طبیعی آن مال اکلوژن گفته می شود. دلایل مال اکلوژن موقعیت ناصحیح دندانها، فکین و یا درجاتی از هر دو می باشد. از اینرو درمان های ارتودنسی بر ردیف کردن دندانها و یا اصلاح الگوی رشد دو فک (درمان های ارتوپدیک) متمرکز است.



    ارتودنسی چیست؟  
    آموزش ارتودنسی
     

     

    آموزش ارتودنسی

    کشور های مختلف سیستم های گوناگونی برای پذیرش و آموزش متخصصین ارتودنسی دارند با این حال در اغلب کشورها یک دوره دانشگاهی ۲ الی ۴ ساله تمام وقت برای یک دندانپزشک فارغ التحصیل به منظور ارتقاء به درجه متخصص ارتودنسی (ارتودنتیست) لازم است.

    آموزش ارتودنسی در ایران

    رشته تخصصی ارتودنسی و ارتوپدی دندانی- فکی از سال ۱۹۷۸ وارد ایران شده است انجمن ارتودنسی ایران (IAO) نیز در همین سال بنا نهاده شده و تاکنون در کنگره های مختلف داخلی و خارجی شرکت داشته است. در ایران یک دندانپزشک پس از ۶ سال تحصیل دوره عمومی و طی نزدیک به دو سال فعالیت بالینی می تواند با شرکت در آزمون قبولی رزیدنتی دندانپزشکی که سالی یک بار برگزار می گردد در صورت کسب بالاترین نمره ها بین تمامی شرکت کنندگان، دوره تخصصی ارتودنسی سه ساله خود را آغاز نماید. متخصص ارتودنسی فارغ التحصیل شده بر اساس قانون جدید وزارت بهداشت، به منظور کسب مجوز احداث مطب و نصب تابلو می بایست بورد تخصصی ارتودنسی ایران را نیز که سالانه برگزار می گردد احراز نماید.  
    به دلیل جوان بودن نسبی جمعیت ایران و اقبال روزافزون مردم نسبت به انجام درمان های ارتودنسی جهت کسب زیبایی بیشتر طی سالهای اخیر با معضل درمانهای غیر اصولی ارتودنسی و عوارض آن در سطح جامعه روبرو بوده ایم. به دلیل هزینه نسبتا" زیاد و طول درمان های ارتودنسی که گاه به چند سال هم می رسد برخی بیماران، تحت تاثیر تبلیغات سوء مجازی و مجلات زرد حاکی از ارتودنسی ارزان و سریع برای ارتودنسی ثابت به دندانپزشکان عمومی مراجعه می کنند. این امر ضمن اتلاف هزینه بیماران ممکن است آنها را با عوارض بعضا" غیرقابل جبران روبرو کند. در واقع به دلیل طولانی بودن دوره درمان ارتودنسی ثابت امکان آموزش آن در دوره دندانپزشکی عمومی وجود ندارد. از اینرو یک دندانپزشک هیچ تجربه بالینی آکادمیک ارتودنسی طی دوره عمومی نمی تواند کسب کند.




    آموزش ارتودنسی در ایران  
     

    آموزش غیر قانونی ارتودنسی توسط دکتر نبی بیدهندی

     
    از سوی دیگر به دلیل نقص قوانین و نبود ضمانت اجرایی کافی برای قوانین موجود، متاسفانه تعدادی از افراد فاقد صلاحیت برای درمان و آموزش اقدام به برگزاری کلاس های آموزشی کوتاه مدت ارتودنسی نموده اند. به عنوان مثال یکی از دندانپزشکان عمومی به نام دکتر ح ن ب که خود دوره ای کوتاه مدت در خارج از ایران دیده است، ادعا می کند با این دوره های کوتاه مدت (کمتر از ۶ ماه نیمه وقت) در طول ۸ سال، نزدیک به ۱۰۰۰ متخصص ارتودنسی تربیت نموده است. این در حالی است که نزدیک به ۱۰ دانشکده دندانپزشکی ایران از سال ۱۳۵۶ تاکنون با تمام تلاش در زمینه افزایش متخصصین این رشته نزدیک به ۳۵۰ فارغ التحصیل داشته اند. از پیامد های مرتبط با درمان های نادرست که عموما" منتج از آموزش ناکافی هستند می توان به تحلیل شدید و کوتاه شدن ریشه دندانها، نامرتب باقی ماندن دندانها، مشکلات زیبایی و یا عود مجدد مشکل اشاره نمود. در ایران متخصصین مورد تایید وزارت بهداشت ،کلمه متخصص را در تابلوی مطب و مهر طبابت خود قید می کنند.


    آموزش ارتودنسی در آمریکا

    به منظور اینکه یک دندانپزشک عمومی بتواند با عنوان رزیدنت (دستیار تخصصی) ارتودنسی  مورد تأیید کمیسیون اعتبارسنجی دندانپزشکی آمریکا (CODA) پذیرفته شود می بایست با مدرک DDS, DMD, BDS و یا معادل آنها فارغ التحصیل شده باشد. در آمریکا طول دوره رزیدنتی ارتودنسی ۲۴ تا ۴۸ ماه می باشد. فارغ التحصیلان ارتودنسی بسته به ویژگی های تحقیقات انجام داده در طول دوره تخصص موفق به دریافت گواهینامه (Non degree Certificate) ، درجه ارشد تخصصی (Master of Science degree) و یا درجه دکترای تخصصی (Doctor of science degree) می شوند. اندازه کلاس ها، شهریه، تعرفه و تعداد بیمارانی که طی این دوره درمان می شوند به محل تدریس (دانشگاه یا بیمارستان) بستگی دارد.

     هر برنامه آموزشی هدف و فلسفه درمانی خود را دنبال می کند، با این حال بسیاری از برنامه های آموزشی ارتودنسی  آمریکا بر دستگاههای ثابت straight wire استوار هستند. تمامی فارغ التحصیلان می بایست بخش نوشتاری امتحان بورد ارتودنسی آمریکا (ABO) را پشت سر گذارند. با این حال جهت کسب مدرک بورد، متخصص ارتودنسی باید بعد از فارغ التحصیلی ۶ کیس که تماما" توسط خود او درمان شده است را به هیأت بورد ارایه نماید که در صورت پذیرفته شدن، می تواند عنوان دارنده بورد ارتودنسی آمریکا را نیز به تابلو و مهر خود بیفزاید. هر ۱۰ سال هم این مدرک لازم است تمدید گردد.






    آموزش ارتودنسی در آمریکا  
    آموزش ارتودنسی در انگلشتان

    آموزش ارتودنسی در انگلستان

    در انگلستان بعد از تکمیل عضویت در یک دانشکده سلطنتی، دوره تخصصی ارتودنسی سه سال به طول می انجامد. یک دوره دو ساله اضافه نیز جهت احراز درجه متخصص ارتودنسی مشاور لازم است که پس از آن یک آزمون فلوشیپ توسط دانشکده سلطنتی برگزار می گردد. همچنین سازوکاری توسط هیأت حرفه ای ثبت نام متخصص ارتودنسی ها تنظیم شده است که در صورت تماس با آنها، شما را نسبت به بودن نام متخصص ارتودنسی  مدنظرتان در لیست متخصصین معتبر یاری می کنند.





    آموزش ارتودنسی در کانادا

    تعدادی از دانشکده های دندانپزشکی و بیمارستانها دوره تخصصی آموزش ارتودنسی را به دندانپزشکان عمومی ارایه می نمایند. دوره ها بین دو تا سه سال تمام وقت (اغلب سه سال) شامل برنامه های تئوری و عملی ارتودنسی می باشد.

     


    آموزش ارتودنسی در کانادا
 

تلگرام

انواع درمانهای ارتودنسی چه مزیتهایی نسبت به هم دارند؟

درمانهای ارتودنسی به 2 گروه کلی تقسیم می شود. یک گروه از درمانهای ارتودنسی برای تصحیح دندانها است و یک گروه از درمانها برای رفع ناهنجاری فکی می باشد که در هر نوع از درمان ها نیاز به دستگاه مخصوصی برای رفع ناهنجاری می باشد. در صورتی که بیمار دارای ناهنجاری دندانی و یا فکی به موقع مراجعه نماید و همکاری خوبی داشته باشد، می توان مشکلات بیمار را به راحتی با ارتودنسی درمان نمود ولیکن اگر بیمار به موقع مراجعه ننماید و همکاری خوبی در حین درمان ارتودنسی نداشته باشد و یا شدت ناهنجاری فکی بسیار زیاد باشد، ممکن است نیاز به جراحی فک برای رفع مشکل فکی وجود داشته باشد. در اینگونه موارد ابتدا بیمار تحت درمان ارتودنسی قرار می گیرد و بعد از آن تحت جراحی واقع می شود.

 
 
 

دکتر جمیلیان

دکتر جمیلیان، متخصص ارتودنسی دارای فلوشیپ تخصصی جراحی ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت و استاد تمام وقت بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دارای بورد تخصصی ایران و اروپا و عضو انجمن ارتودنتیست های ایران و آمریکا و اروپا هستند.

نوشته های بیشتر از دکتر جمیلیان
 
 

دیدگاه خود را بیان کنید

 

: #14
تاریخ انتشار : سه شنبه, 29 اسفند 1391 0:00
تعداد بازدید کننده : 17302
ارتودنسی چیست؟ 10 out of 10 based on 8 ratings. 17302 user reviews.
8 | 0
چاپ ارسال به دوستان
“ ارتودنسی چیست؟ ”
دریافت نرم افزار موبایل